Peptydy i badania
Semax: czym jest i co pokazują badania?
W tym artykule
Semax to syntetyczny heptapeptyd o sekwencji Met-Glu-His-Phe-Pro-Gly-Pro, czyli łańcuch siedmiu aminokwasów. Powstał w Rosji jako analog fragmentu hormonu adrenokortykotropowego (ACTH). Większość badań nad nim to doświadczenia na szczurach, hodowle komórek i rosyjskie prace kliniczne u pacjentów po udarze. Żadna z tych prac nie jest badaniem kapsułki ani dowodem, że Semax robi cokolwiek u zdrowego człowieka.
Co to jest Semax?
ACTH to hormon wydzielany przez przysadkę. Semax nie jest tym hormonem, tylko jego krótkim fragmentem z dodatkiem. Pierwsze cztery aminokwasy, Met-Glu-His-Phe, odpowiadają pozycjom 4-7 w łańcuchu ACTH. Na końcu dołączono trzy kolejne: Pro-Gly-Pro. Autorzy z Instytutu Genetyki Molekularnej w Moskwie wyjaśniają, że ta końcówka ma zwiększać odporność peptydu na enzymy tnące białka (Filippenkov i wsp., 2020).
Dlatego w publikacjach ten sam związek występuje pod dwoma opisami: jako analog ACTH(4-10) i jako ACTH(4-7)PGP. Przy szukaniu badań warto wpisywać oba.
Lek w Rosji, nie w Unii
W Rosji Semax jest zarejestrowany jako lek w postaci kropli do nosa. W Unii Europejskiej i w USA nie ma dopuszczenia jako lek. Rosyjska rejestracja to decyzja rosyjskiego regulatora, podjęta według jego zasad. Nie jest oceną Europejskiej Agencji Leków ani polskiego urzędu i nie przenosi się na inne kraje.
Druga rzecz: większość prac pochodzi z kilku moskiewskich ośrodków, a wśród autorów często są osoby, które peptyd opracowały. To nie przekreśla wyników. Niezależne powtórzenie w innym kraju ważyłoby jednak więcej.
Co pokazują opublikowane badania?
Wybraliśmy prace, które można otworzyć w PubMed. Przy każdej zapisaliśmy, czego jej wynik nie dowodzi.
| Źródło | Co badano? | Czego wynik nie potwierdza? |
|---|---|---|
| Dolotov i wsp., 2006 | Szczury. Po jednorazowym podaniu Semaxu zmierzono w hipokampie BDNF, białko związane z przeżyciem i plastycznością neuronów, oraz jego receptor TrkB. Poziom BDNF wzrósł około 1,4 raza, a zwierzęta częściej wykonywały wyuczoną reakcję unikania. | Tego, że u człowieka rośnie BDNF albo zmienia się pamięć czy koncentracja. Pomiar w tkance mózgu szczura to nie wynik testu u ludzi. |
| Grivennikov i wsp., 2008 | Hodowla neuronów cholinergicznych z mózgu szczura. Semax zwiększał przeżycie tych komórek w naczyniu około 1,5-1,7 raza, liczba innych neuronów się nie zmieniła. | Działania w żywym organizmie. Sami autorzy piszą, że znaczenie wyniku dla choroby Alzheimera pozostaje do wyjaśnienia. |
| Filippenkov i wsp., 2020 | Szczury z czasowym zamknięciem tętnicy mózgu, czyli model udaru. Sekwencjonowanie RNA pokazało 394 geny o innej ekspresji po Semaxie niż po soli fizjologicznej, między innymi geny zapalne i związane z przekaźnictwem nerwowym. | Tego, że zmiana aktywności genów oznacza lepszy stan zwierzęcia, a tym bardziej człowieka. To pomiar molekularny dobę po zabiegu. |
| Gusev i wsp., 1997 | 30 chorych w ostrej fazie udaru dostawało Semax obok standardowego leczenia, 80 chorych leczono standardowo. Oceniano skale neurologiczne i zapis EEG. | Skuteczności w dobrze zaprojektowanym badaniu. Mała grupa, a streszczenie nie wspomina o losowym przydziale ani placebo. |
| Gusev i wsp., 2018 | 110 pacjentów po udarze niedokrwiennym w rehabilitacji, część dostawała Semax. Mierzono BDNF w osoczu i skalę Barthel, czyli samodzielność w codziennych czynnościach. Autorzy raportują wyższy BDNF i lepszy wynik w skali Barthel w podgrupach z Semaxem. | Efektu u osób zdrowych ani działania suplementu. Streszczenie nie opisuje randomizacji ani placebo, praca ukazała się po rosyjsku. |
Czego te badania nie pokazują?
Prace kliniczne dotyczą chorych po udarze, leczonych w szpitalu i na rehabilitacji. Nie mówią nic o zdrowych osobach, sportowcach ani studentach przed sesją. W PubMed nie znaleźliśmy dużego badania z losowym przydziałem i placebo, prowadzonego przez niezależny zespół spoza Rosji.
BDNF to marker. Jego wzrost we krwi albo w tkance nie jest tym samym co korzyść odczuwalna dla człowieka. Między jednym a drugim trzeba jeszcze badań, których na razie brakuje.
Liczy się też droga podania. Żadna z cytowanych prac nie badała Semaxu w kapsułce do połknięcia. Rosyjski lek to krople do nosa, a hodowla komórek dostaje peptyd prosto do pożywki. Dlaczego to ważne, wyjaśniamy we wpisie Peptydy w kapsułkach a zastrzyki.
Co wiadomo o bezpieczeństwie?
Niewiele. Opisane prace kliniczne to krótkie kursy leczenia u chorych pod opieką lekarzy. Nie znaleźliśmy danych o długim przyjmowaniu przez zdrowych ludzi ani o interakcjach z innymi lekami. Brak opisanych szkód nie jest dowodem bezpieczeństwa.
Badany peptyd, kapsułka NSS i odczynnik RUO
NSS-SEMAX to u nas suplement diety w kapsułkach, w technologii kapsułka w kapsułce NEO SYNTHESIS SYSTEM. Skład, deklarowaną zawartość i przeznaczenie sprawdź na aktualnej karcie produktu i etykiecie. Prace z tabeli nie są badaniami tego produktu i nie potwierdzają jego działania.
Semax (20 mg) to odczynnik RUO, liofilizat w fiolce, wyłącznie do badań laboratoryjnych, nie do spożycia ani podawania ludziom lub zwierzętom. Nie jest zamiennikiem kapsułki ani rosyjskiego leku. Różnice opisujemy we wpisie Suplement a odczynnik RUO, a jak sprawdzić czystość partii, w tekście o certyfikacie analizy HPLC i MS.
Z tego samego moskiewskiego środowiska pochodzi Selank, z identyczną końcówką Pro-Gly-Pro. Jak podchodzimy do publikacji, piszemy na stronie Badania i nauka.
Zanim coś kupisz
Trening, sen i jedzenie robią całą robotę. Suplement jej nie zastąpi i nikt rozsądny tak nie twierdzi. Przeczytaj kartę produktu i etykietę, a jeśli leczysz się na cokolwiek, najpierw porozmawiaj z lekarzem.
Ten wpis nie jest poradą medyczną. Nie zalecamy stosowania czegokolwiek, nie podajemy dawkowania, nie opisujemy protokołów i nie oceniamy, czy coś jest dla ciebie odpowiednie. Z takimi pytaniami idzie się do lekarza, nie do sklepu.
Startujesz w zawodach z kontrolą antydopingową? Sprawdź aktualną listę substancji zabronionych u samej WADA, samodzielnie, przed każdym zakupem. Lista zmienia się co roku. Kategoria S0 obejmuje substancje, które nie mają aktualnego dopuszczenia żadnego rządowego organu ds. zdrowia do stosowania terapeutycznego u ludzi. Są zabronione przez cały czas, także poza zawodami. Nie twierdzimy, że Semax jest dozwolony w sporcie. Jak jego rosyjska rejestracja ma się do tej definicji, rozstrzyga WADA albo Polska Agencja Antydopingowa, nie sklep. Za to, co znajdzie się w próbce, odpowiada zawodnik.
Suplementy diety są środkami spożywczymi. Nie zastępują zróżnicowanej diety ani zdrowego trybu życia. Odczynniki klasy RUO są przeznaczone wyłącznie do badań laboratoryjnych, nie do spożycia ani podawania ludziom lub zwierzętom.
Katalog Neosyntis
Informacje o Semax.
Sprawdź skład i przeznaczenie na aktualnej karcie produktu. Cytowane badania związku nie potwierdzają skuteczności gotowej kapsułki.



